Storytel presenteert zich na anderhalf jaar aan het grote publiek (Boekblad)

Consumenten konden al sinds mei 2013 abonnee worden van Storytel. Met de officiële lancering gisteren start Storytel met een grootschalige marktbewerking.

De presentatie moet leiden tot aandacht van de media. 'Behalve de vakpers was er een divers palet aan schrijvende pers', vertelt Robbert Hak van Storytel. 'Van Esquire en Women's Health tot Vice, Het Parool en Het Financieele Dagblad. Ik heb nog niet gezien wat zij schrijven. We hebben het pr-bureau Cream PR in de arm genomen om dat te begeleiden. Voor later in het voorjaar plannen we een brede branding campagne, met uitingen outdoor, in print en op de radio.'

 Het Zweedse bedrijf, opgericht in 2005 en twee jaar geleden in de Nederlandse markt gestapt, heeft zich aanvankelijk gefocust op het uitbreiden van de catalogus – wie 14,90 per maand (178,80 euro per jaar) vraagt, moet immers wat te bieden hebben. 'Nu hebben we met zo'n duizend titels het aanbod van reeds bestaande luisterboeken bijna compleet’, vertelt Hak. 'Ik heb nog wel een lijstje van zo’n twintig titels die ooit zijn verschenen, maar nu uitverkocht zijn, nooit digitaal zijn uitgebracht of waarvan de rechten van zijn verlopen.'

Ook zocht Storytel naar de juiste toon voor zijn campagne. Hak: 'We hebben een Google Adword-account, doen wat Facebook-campagnes, en in de zomer hebben we een buzz-campagne gedaan. Vanwege de onbekendheid van het fenomeen luisterboeken en van Storytel in het bijzonder, waren de kosten per geworven abonnee te hoog. Na de zomer hebben we de meeste activiteiten gestaakt en besloten dat we het traditionele marketingparcours volledig moeten doorlopen. Aida dus: awareness creëren, interest opwekken, desire losmaken en dan consumenten hopelijk tot action aanzetten.' 

Storytel zet nu dus eerst in op het promoten van het luisterboek als aantrekkelijk manier om van boeken te genieten. ‘Luisterboeken bereiken sinds de opkomst van het format een zekere doelgroep, maar voor het brede publiek is het luisterboek nog altijd te onbekend. Het is belangrijk om deze wetenschap mee te nemen in het bepalen van bijvoorbeeld het campagnebeeld. In eerste instantie zullen we zo expliciet mogelijk moeten zijn in onze uitingen: jij houdt van lezen, maar nu je op straat bent of in de auto zit, waarom luister je dan niet naar een boek? Download onze app.'

Het bedrijf sponsorde vorig jaar wel de Luisterboek Award, maar dat was vooral een kans die voorbij kwam – er zat geen grotere strategie achter. Hak: 'We begrepen dat de CPNB op zoek was naar een naamsponsor. Dat paste zó goed bij ons, dat konden we gewoon niet laten liggen.' Storytel zet de sponsoring dit jaar dan ook met genoegen voort. 'En nee, onze eigen producties – hoe goed we die ook vinden – komen niet in aanmerking voor de prijs.'

Het aanvankelijke doel was om eind vorig jaar 5000 abonnees te hebben. Dat is bij lange niet gelukt: Storytel heeft er nu duizend. Maar het moederbedrijf maakt zich niet druk. In Zweden was ook een lange aanloop nodig. Met de nieuwe start hoopt Storytel in Nederland uit te komen op 10.000 abonnees eind dit jaar. De uit Zweden overgekomen marketingmanager Ambra Pierrou, die begin dit jaar is begonnen, moet die ambitie mede realiseren.

Tegelijk breidt Storytel het aantal eigen producties uit. De teller staat op dertig, dit jaar moeten er nog 120 bij komen: tien per maand. Dat zijn allemaal titels die uitgevers laten liggen. Ook Rubinstein – met wie Storytel samenwerkt voor de productie, distributie en sales van fysieke exemplaren – krijgt in feite eerste keuze. Hak: 'Zodra een andere uitgeverij het wil doen, hebben we dat liever. Onze prioriteit is dat er zo veel mogelijk content beschikbaar is.'

De eigen producties zijn in principe 'van alles wat'. Maar de nadruk ligt op populaire fictie: spannende boeken, goodreads. 'Deels omdat onze gebruikers daar primair in geïnteresseerd zijn, en deels omdat die titels relatief ondergesneeuwd zijn geraakt in het huidige aanbod. Een Adriaan van Dis verkoopt als luisterboek beter dan een Simone van der Vlugt. Nu is Van der Vlugt nog goed beschikbaar als luisterboek, maar Marion Pauw bijvoorbeeld al minder en daaronder nog minder. Terwijl je ook in die categorieën nog steeds kunt spreken van hele goede boeken die heel veel lezers bereiken.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 14 jan) 

Zie ook:

- Renate Dorrestein schreef vorig jaar het luisterboekgeschenk 'Liever horen we onszelf'

Kinderboekhandel Pardoes in Antwerpen gaat dicht (Boekblad)

De kinderboekhandel Pardoes op de Melkmarkt in Antwerpen gaat eind maart dicht. De filialen bij de Kinepolis in Antwerpen en in Mechelen blijven open.

De sluiting volgt op drie achtereenvolgende jaren van omzetdaling. 'In 2014 viel het met vier procent nog mee', zegt Stijn Baeckens van Baeckens Books, het bedrijf boven Pardoes en uitgeverij Bakermat. 'Maar bij elkaar was het toch 15 tot 17 procent. In 2013 lukte het nog met heel beperkte kosten voor personeel breakeven te draaien, maar vorig jaar niet meer.' 

De omzetdaling is een gevolg van de dalende markt en de achteruitgang van de Melkmarkt. Baeckens: 'Er waren meer shops toegedaan, waardoor er minder passanten komen dan vroeger. Daarbij was de toekomst van de huur onzeker. De eigenaars zijn gestorven. Zij hadden geen familie. De curator wil het sterk verouderde pand het liefst verkopen aan een vastgoedmakelaar.'

Ook leed de omzet onder het besluit te stoppen met bibliotheekleveringen. 'De concurrentie was te groot, voornamelijk van Standaard Boekhandel. Die gaven kortingen tot dertig procent. Als een boekhandel zelf veertig procent krijg, heb je nog maar tien procent. En dan willen bibliotheken heel veel service: tot aan beheer van administratie en sealen toe. Dat is niet meer te doen.' 

Kannibalisatie van het filiaal bij Kinepolis – hemelsbreed 3,5 kilometer noordelijker – speelde volgens Baeckens geen rol, ook al viel de opening in juni 2012 samen met de ingang van de neergang op de Melkmarkt. 'In het begin was nog geen verslechtering. En we zagen daar een totaal ander publiek. Maar het zou kunnen. Nu hoop ik zeker dat we ons publiek van de Melkmarkt daarheen kunnen meenemen.'

Baeckens heeft er alles aan gedaan om de omzet weer omhoog te krijgen. Hij somt op: 2 plus 1-acties, voorleessessies, acties gericht op leren lezen, auteursbezoeken. 'Maar men komt niet meer zo vaak buiten als vroeger. En als ze het wel gaan ze naar grote winkels of drukke winkelstraten. En dan vinden ze bijvoorbeeld Fantasia IX bij Carrefour voor 24,95 – tegen 34,50 bij de kleine boekhandel. Tien euro verschil.'

Met de filialen in Kinepolis en Mechelen gaat het wel goed. 'Zeker bij Kinepolis. De omzet daarvan is al groter dan van de Melkmarkt. Er zijn daar heel veel passanten die we met 2 plus 1-acties en meeneemprijzen van vijf, zeven of tien euro kunnen verleiden. Je moet ook de boeken naar de mensen brengen en niet verwachten dat de mensen naar de boeken komen.'

Tot eind maart houdt Pardoes op de Melkmarkt uitverkoop. Op de gehele voorraad geldt: bij aankoop van twee boeken is de goedkoopste gratis. 'Daardoor gaat de omzet deze maand serieus omhoog. Als dat zo blijft, houden we het – in overleg met de curator – misschien een maand langer vol. De voorraad kunnen we aanvullen uit onze magazijnen. Maar nu liggen er nog nieuwe titels, straks niet meer.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 13 jan)

Zie ook:

- Kinderboekhandels Leuven samengevoegd

- Kinderboekhandel De Kleine Prins in Weesp

Studystore sluit 17 van de 21 winkels (Boekblad)

Studystore sluit in de loop van dit jaar 17 van de 21 winkels om zich te concentreren op verkoop en dienstverlening via haar website. De vier resterende vestigingen worden servicepunten. Gedwongen ontslagen zijn onvermijdelijk.

Twaalf vestigingen gaan rond 1 april dicht, zo heeft het personeel afgelopen donderdag te horen gekregen. De filialen in Groningen (Zernikeplein en Oude Kijk), Maastricht (binnenstad), Utrecht (Heidelberglaan) en Tilburg volgen rond 1 oktober [Hier meer over Tilburg University]. De vier die daarna nog doorgaan als servicepunt zijn Wageningen, Den Haag, Rotterdam (Erasmus Universiteit) en Amsterdam (Fraijlemaborg).

Studystore sluit de winkels omdat de omzet al jaren verschuift richting online. 'Al sinds 2006', zegt manager campuswinkels Hylco Wijnants. 'Inmiddels maken de winkels nog maar 15 procent van de omzet uit. Dan komt er moment dat je naar het kanaal moet kijken. Na de overname van Studystore door Van Dijk Educatie in 2010 en de overname van Studieboekencentrale in 2012 waren we nu voor het eerst in staat een goede analyse te maken.'

De winkels als geheel maakten in 2014 een bescheiden winst, maar zouden in 2015 rode cijfers schrijven. 'Ook dat is een reden om nu te beslissen over de toekomst van het winkelkanaal.' Grofweg de helft van de filialen maakte al verlies. In plaats van alleen die winkels te sluiten, kiest Studystore voor een onlinestrategie. Dat betekent: besparen op huisvestiging en personeel en de noodzakelijke investeringen doen in dienstverlening, productontwikkeling via de site.

'Voor we deze beslissing namen, hebben we het afgelopen half jaar allerlei vermoedens gecheckt over de winkels', licht Wijnants toe. 'Wat betekenen bijvoorbeeld de winkels voor de relatie met de universiteiten en hogescholen? Dat bleek gering te zijn. De instellingen snappen heel goed dat de verkoop verschuift naar internet. Zij zien zelf ook leermiddelen digitaler worden. Goede dienstverlening blijkt dan veel belangrijker te zijn voor de relatie.'

Vervolgens heeft Studystore per winkel gekeken naar de gevolgen van mogelijke sluiting. 'In sommige plaatsen zitten grote studieverenigingen die boeken verkopen. Via hen kunnen wij studenten blijven verdienen, terwijl zij in feite een concurrent – de winkels - kwijt raken. Maar bijvoorbeeld in Wageningen doet de studievereniging dat niet. Daarom blijven we daar.'

De vier tot servicepunten om te bouwen filialen behoren tot de vier grootste en best draaiende van Studystore. 'In Rotterdam is het volume erg groot omdat wij ook readers verkopen en de afdracht van PRO-rechten regelen. En in Den Haag en Amsterdam zit respectievelijk ook Van Stockum en Athenaeum Boekhandel op de campus. Daar kunnen we niet zomaar weggaan. Bovendien zijn die locaties nog rendabel.'

In de plaatsen waar de campusboekhandel helemaal verdwijnt, zal de website de basis zijn van de relatie met de onderwijsinstelling. 'Met hogescholen, die weinig studieverenigingen kennen, waren wij al langer in gesprek. Hadden we vaak ook al samenwerkingsovereenkomsten – over de inrichting van het proces, wanneer delen we welke informatie, enzovoorts. In de toekomst gaan we die samenwerking intensiveren, ook door digitale leermiddelen aan te bieden.'

Studystore zal ook meer besteden aan marketing om studenten aan de winkel te binden, vervolgt Wijnants, 'maar het belangrijkste is de investering in online dienstverlening, zodat de site hét platform wordt voor verkoop en productontwikkeling bij iedere onderwijsinstelling.'

Bij de 21 winkels werken in totaal 67 mensen. Daarvan hebben er 13 een tijdelijk contract en kunnen er mogelijk negen terecht op de servicepunten. Wijnants: 'Daarnaast vervallen in ons distributiecentra, voornamelijk in Emmen, plekken van vijf mensen met een vast contract en 13 flexwerkers. Ook omdat het voor mensen uit Vlissingen en Leeuwarden te ver is op het hoofdkantoor in Kampen te gaan werken, kan dit niet zonder gedwongen ontslagen. Dat is natuurlijk een groot drama.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 12 jan)

Zie ook: De markt voor tweedehands studieboeken

Nieuwe Houellebecq in Nederlandse boekhandel moeilijk te krijgen (Boekblad)

Controverse en dus commercieel succes leek verzekerd voor de nieuwe roman van Michel Houellebecq. Na de aanslagen in Parijs staakte de auteur zijn promotietour, maar de belangstelling voor Soumission is des te groter. In Nederland is de roman echter moeilijk te krijgen.

Iedereen had al voor verschijnen van 'de nieuwe Houellebecq', afgelopen woensdag, zijn mening klaar. Zo brandend en actueel is het thema van Soumission wel. De auteur van Elementaire deeltjes beschrijft daarin het Frankrijk na de presidentsverkiezingen van 2022, die worden gewonnen door een moslim. De Nederlandse pers ontging het niet. NRC Handelsblad publiceerde een recensie en een achtergrondverhaal over de ontvangst – fel pro of contra – in Frankrijk. Later volgden interviews met de auteur in dezelfde krant en in de Volkskrant.

Na de aanslagen op Charlie Hebdo, dat een cartoon over Houellebecq op de cover had, en een Joodse supermarkt werd Soumission nog meer de roman die men gelezen moet hebben. Houellebecq zelf verloor een vriend: Bernard Maris, die een boek over diens visie op de economie in zijn romanoeuvre had geschreven. Hij kreeg extra bewaking, maar hij trok zich toch terug uit de openbaarheid. 'Hij heeft Parijs verlaten om zich veilig te stellen voor zijn achtervolgers, ergens in de sneeuw', liet uitgeverij Flammarion weten. Alle afspraken ter promotie van zijn roman zegde hij af.

Wat heeft de ophef voor effect op verkoop van de 150.000 exemplaren die de eerste druk telt? Veel exemplaren zijn er niet in Nederland beland. Er bestaat geen importeur meer die zich toelegt op Frans. CB Online levert het boek wel, maar: op termijn, zo merkte Esther Bol van Roelants (Nijmegen). 'Eerst de verschijningsdatum op 1 januari. Dat kan niet. Toen ik ging bellen, kon de medewerker niet meer zeggen dan: komt nog deze maand.' Ook Bol.com heeft alleen het e-boek.

Alleen de boekverkopers die zelf Franse literatuur importeren kunnen de nieuwe Houellebecq verkopen. Athenaeum Boekhandel in Amsterdam had 25 exemplaren in huis. Die waren vrijwel meteen weg. 'Inmiddels zijn ook veertig van de honderd die we hebben besteld gereserveerd', aldus een medewerker, die zegt dat mensen vooral 'de nieuwe Houellebecq' willen en niet door de recente gebeurtenissen in Parijs in Soumission geïnteresseerd zijn geraakt.

Andere winkels kunnen alleen reserveringen noteren. Bol van Roelants: 'Er is flink vraag naar. We hebben ook een aantal reserveringen. Dat begon al voor het boek verscheen, maar de aanslagen hebben de belangstelling wel vergroot. En wat is flink? Normaal wordt er nooit gevraagd naar Franse literatuur. Dan valt het al snel op dat mensen nu naar Houellebecq vragen.'

Bij De Tribune is Maastricht is nu een exemplaar gereserveerd. 'In het Frans dus', zegt Henk Groenewegen. 'Van de vertaling hebben ik er al meer genoteerd, ook al verschijnt die pas over een paar maanden en was de titel aanvankelijk niet bekend. Ik denk ook niet dat we meer dan twee exemplaren van Soumission inkopen. Mensen lezen nauwelijks Frans meer, bovendien is Luik hier dichtbij. Ik denk dat Houellebecq bij de meeste lezers al in de belangstelling stond. Misschien dat er een of twee door de aanslagen nu het boek willen lezen.'

De vertaling van Soumission staat bij De Arbeiderspers gepland voor mei onder de titel Onderworpen. Tegelijkertijd wil Houellebecqs vaste vertaler Martin de Haan de essaybundel Aan de rand van de wereld: Houellebecq in dertig stukken publiceren. Hij probeert via het crowdfundingsplatform Voordekunst.nl 5500 euro te verzamelen om het schrijven van het boek mogelijk te maken. Vanochtend hadden 37 donateurs bijna de helft van het gevraagd bedrag geschonken.

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 12 jan)

Naomi Rebekka Boekwijt, 'Hoogvlakte'

Hoogwater is een nogal voor de hand liggend zinnebeeld van een crisis. Edzard Mik gebruikt het in Goede tijden (2009): de oplopende huwelijkscrisis tussen twee protagonisten loopt parallel met de aanhoudende regen, het uit de oevers treden van de Maas en de invallende droogte. Het gaf de roman iets opgelegds symbolisch, wat me tegenstond. Het verhinderde de lezer om het verhaal te lezen als verhaal en het zelf te interpreteren (het zat me ook bij Rob van Essen dwars).

In Naomi Rebekka Boekwijts romandebuut Hoogvlakte voel je het hoogwater eveneens van verre aankomen. De oude boer, bij wie de jonge vertelster Maite werkt, is zo bevreesd voor de zondvloed dat hij een constructie heeft laten bouwen die vanzelf wegdrijft als het water komt. Moser – zo heet-ie – vult de voorraden in de constructie voortdurend bij. Zijn angst is ergens op gebaseerd: de Thur is wel vaker overstroomd door de aanvoer van smeltwater uit de bergen. Natuurlijk gebeurt dat weer. Omdat het nog vriest, ontstaat zo een immense ijsvlakte.

Een ijsvlakte die verdorie ook al symbolisch is. Af en toe denkt Maite terug aan de schaatstochten op het Nederlandse platteland dat ze niet zo lang geleden is ontvlucht. Ze zag er eens een dode woerd onder het ijs. Ooit durfde ze over een scheur. Het zijn verwijzingen naar wat in Zwitserland opnieuw gebeurt. Net als in Nederland is ze op deze afgelegen boerderij geïsoleerd geraakt. Is haar pad doodlopend gebleken. Ze moet de scheur over: de wijde wereld in. Zoals ze op dat moment eigenlijk al gedaan heeft door in Zürich les te gaan geven.

Toch is Hoogvlakte een roman – geen allegorie. Boekwijt beschrijft met korte (zij het nooit amechtige) zinnetjes de gebeurtenissen in Maites leven. Het werk. De maaltijden met Moser. De zorg voor de paarden. De komst van een vrouw, die bij Moser haar paard stalt, op wie Maite verliefd wordt. Slechts af en toe biedt Boekwijt een blik op de gevoelens van de gesloten Maite hierbij. En het belangrijkste: ze houdt de metaforen klein. Zelfs het hoogwater laat zich makkelijk over het hoofd zien.
Hoogvlakte is daarmee een subtiel portret van een jonge vrouw die zich, door de onmogelijkheid zich werkelijk te verbinden met de mensen om haar heen, steeds beter realiseert dat ze verdwaald is op een platteland dat haar tegelijk vertrouwd als onbekend is. Het is een transparant portret dat baadt in heldere kleuren. Erg aangenaam om te lezen.

Meer Boekwijt: over 'Pels', haar schrijftips
Meer Alpenliteratuur: Camenisch, Kaiser

Elly's Choice werkt met VBK en Dutch Media aan marktverbreding (Boekblad)

Boudewijn Jansen bedacht Elly’s Choice als alternatief voor een Spotify voor boeken. Nu zet het speciaal ervoor opgerichte bedrijf, tien man sterk, de komende anderhalf jaar alles op alles om een succes van de e-boekabonnementenservice te maken.

De eindeloze mogelijkheden van het e-boek als premium

Zijn eigen moeder, dat is wel het allerslechtste voorbeeld. Oprichter en eigenaar Boudewijn Jansen van Elly’s Choice BV zegt het zelf. En toch. ‘Zij leest nooit. Maar toen ik haar een gratis maandabonnement gaf – dat doe je dan voor je lieve moeder – begon ze wel e-boeken te lezen. Eerst een keer op vakantie. Logisch. Maar ook daarna. Sindsdien mailt ze me iedere week over wat ze nu weer heeft gelezen.’

Dus waarom zou de e-boekabonnementenservice geen honderdduizenden Nederlanders kunnen bereiken die nu hooguit paar boeken per jaar lezen? ‘Er zijn misschien 150.000 mensen die een boek per maand of meer lezen, maar er zijn twee, drie miljoen mensen die af en toe iets lezen. Op die groep richten wij ons: door voor hen e-boeken goed bereikbaar te maken en ze daarbij te adviseren.’

De eerste resultaten zijn bemoedigend: het aantal abonnees ging na twee maanden richting 10.000. Daarna maakte Elly's Choice geen aantallen meer bekend.

Geen Spotify

Jansen bedacht Elly’s Choice in de tijd dat ideeën voor Spotify voor boeken opkwamen. Hij had eerder voor Didix – de marktleider op het gebied van cadeaukaarten, die Jansen in 2010 heeft opgericht – in opdracht van Hema de nationale e-book-cadeaukaart opgezet en zo het boekenvak leren kennen. Daardoor was hij bij verschillende partijen in gesprek geraakt over een Spotify.

‘Ik geloof op dit moment niet in een Spotify of Netflix voor boeken’, zegt Jansen. ‘Let wel: op dit moment. Op termijn zal er wel een Spotify voor boeken komen. Maar nu is het model niet goed voor auteur of uitgever: de eindgebruiker heeft opeens keus uit een miljoen boeken; de aanbieder heeft in korte tijd tienduizenden abonnees; maar wat verdient een auteur of uitgever eraan?’

Daarbij: voor een Spotify is altijd toegang tot internet nodig, terwijl mensen boeken – anders dan muziek of films – vooral lezen op vakantie. Is daar internet? Ook is de doelgroep van e-boeken ouder dan die voor muziek: 35 tot 75 jaar. Wil die niet nog steeds boeken bezitten? Tot slot: mensen luisteren duizend liedjes in een jaar, maar lezen misschien één boek per kwartaal. Hoeveel willen ze dan betalen voor een abonnement?

Hij broedde daarop een alternatief uit waarbij auteurs en uitgevers wél profiteren. Ze krijgen een paar cent per abonnee, maar omdat Elly’s Choice mikt op honderdduizenden abonnees, kunnen de inkomsten toch behoorlijk oplopen. Bovendien gaat het voor bekende auteurs om titels die hun geld grotendeels al hebben opgebracht. Voor nog onbekende auteurs is het een perfect marketinginstrument.

De klant hoeft ondertussen geen internetaansluiting te hebben: een keer downloaden is genoeg, het e-boek blijft altijd op zijn tablet, pc, smartphone of e-reader staan. Hij hoeft maar te kiezen uit tien titels per maand. De prijs kan laag blijven: 2,99 euro per maand – voor wie een jaarabonnement neemt. En en passant wordt hiermee ook het illegaal downloaden een stuk onaantrekkelijker gemaakt.

‘Elly’s Choice is vooral marktverbredend’, zegt Jansen. ‘Naast consumenten die voor het eerst e-boeken gaan lezen, bereiken we hiermee bedrijven als Samsung en CheapTickets, die maandabonnementen aan hun klanten weggeven. Er worden nu al miljarden premiums weggeven. Pennetjes, blocnotes. Voor veel partijen is een e-boek dan ideaal. Tot aan een zonnestudio toe. De mogelijkheden zijn letterlijk eindeloos.’

Gek geworden?

Jansen bracht Elly's Choice aanvankelijk onder in Digi-muse. een verkoper in digitale content. Dat verkoopt bijvoorbeeld e-tickets voor Hema. Maar om van Elly's Choice een succes te maken, richtte hij er een apart bedrijf voor op dat zich, met tien medewerkers, onder leiding van directeur Pieter Strijland honderd procent inzet voor de verdere uitbouw van de e-boekabonnementenservice. Tenzij zich gerelateerde kansen voordoen – in de trant van: KLM die een speciaal gemaakt e-reisboek wil weggeven.

‘Wij investeren in het platform. De uitgevers zijn leveranciers’, zegt Jansen. ‘Wij hebben daarvoor als eerste VBK en Dutch Media benaderd. Een mooie combinatie van een grote, bestaande partij en een jong, wild bedrijf, met genoeg content. Met beide gaat het goed, zodat er ruimte is om te experimenteren. Zowel financieel als in hun hoofd: een bedrijf waar het slecht mee gaat, is alleen maar bezig met overleven.’

De uitgeverijen reageerden niet gelijk enthousiast ‘Tien boeken, grote namen, 2,99 euro. De eerste reactie was: ben je gek geworden? Het duurde even voor ze het snapten, en uiteindelijk waren ze laaiend enthousiast. We hebben niets aan het concept veranderd: als jong bedrijf moet je niet iets gaan doen waar je niet in gelooft. We hebben alleen aan de achterkant de verdeling van de inkomsten aangepast.’

Niet dat de uitgevers ouderwetse bedrijven zijn, nuanceert Jansen gelijk. ‘Integendeel. In het boekenvak wordt mooi werk verzet. Maar de ontwikkelingen gaan zo snel. Voor je het ene sociale netwerk goed begrijpt, komt alweer een ander op. Dan is het goed als er af en toe nieuwe partijen zijn die van een andere kant naar de markt kijken en nieuwe businessmodellen introduceren. Daar wordt iedereen beter van.’

Expansie

Op het moment van het interview is Elly’s Choice nog midden in de eerste fase na de lancering op 27 augustus. De ervaringen van de eerste gebruikers worden geanalyseerd en gebruikt om de site te verbeteren. Een team van drie mensen onder leiding van com­mercieel directeur Darren Staines werkt intussen de b2b-markt af. Hiervoor was hij senior manager van Pathé, waar hij onder meer hetzelfde werk deed.

‘De gebruikers waren redelijk positief,’ vertelt Strijland, ‘maar we moesten beter communiceren dat je bij een proefabonnement géén e-boeken kunt downloaden. Ook hebben we aan de voorkant beter uitgelegd wat het concept is en ervoor gezorgd dat we beter bij Google bovenkomen. En omdat de doelgroep toch ouder blijkt te zijn – vijftig-plus – leggen we meer uit hoe het downloaden precies werkt.’

Na een maand of twee begon de marketing voor het product: met advertenties in De Telegraaf, online banners, aanwezigheid op de Margriet Winterfair en de Antwerpse Boekenbeurs, en een activatiecampagne. Elly’s Choice wordt met een speciale cadeaukaart (sinds 1 december te koop bij Primera) neergezet als het ideale boekencadeau. In plaats van één boek onder de kerstboom kan de consument er voor hetzelfde geld een hele stapel weggeven.

Daarna is er komend voorjaar al ruimte voor uitbreiding. Ten eerste richting andere doelgroepen. ‘Het hangt van de vraag af of we ons eerder richten op kinderboeken of fantasy of iets anders’, zegt Jansen. Ten tweede het buitenland, om te beginnen Vlaanderen. ‘We hebben nog geen concrete contacten. Maar onze b2b-optie bestaat nog nergens. Ook niet in landen waar Amazon groot is. Dat biedt kansen.’

(Eerder gepubliceerd in Boekblad 12, 2014)

Zie ook:

- Elly's Choice de lancering

- Elly's Choice de eerste terugblik na een week
- Elly's Choie introduceert cadeaukaart

Manon Sikkel stapt over naar Luitingh-Sijthoff (Boekblad)

Manon Sikkel volgt Thille Dop en Hannerlie Modderman naar Luitingh-Sijthoff. Haar IzzyLove- en Elvis Watt-reeksen blijven voorlopig bij Overamstel uitgevers (v/h Dutch Media).

Sikkel zegt in een reactie per se met Dop en Modderman te willen blijven werken. Zij verlieten in november Dutch Media om een nieuwe kinderboekenfonds bij Luitingh-Sijthoff op te zetten. 'Het succes van mijn boeken is mede te danken aan [Dops] voortdurende steun en inspiratie. Het is met pijn in het hart dat ik weg ga, want ik ben nog steeds heel erg blij met [Overamstel uitgevers], maar ik kan gewoon niet zonder mijn Thille en Hannerlie.' 

Voor Luitingh-Sijthoff is Sikkel samen met een Engelse illustratrice begonnen aan een nieuw boek: Slimpie Dimpie Wonderkind, over een jongen die alles kan, behalve vrienden maken. 'Met een beetje geluk verschijnt het boek deze zomer nog.' Het moet het begin van een nieuwe serie worden. De naam van de illustratrice  houdt Sikkel nog geheim.

Sikkel schreef al bijna twintig jaar non-fictie over verschillende onderwerpen voor volwassenen toen ze Dop benaderde met het idee voor de IzzyLove-reeks. Zij werkte destijds bij Foreign Media, maar nadat Dop en haar hele team kort daarna overstapte naar wat toen Dutch Media heette, verschenen de boeken daar. 'In de loop van de tijd zijn we hecht bevriend geraakt', aldus Sikkel.

In een interview met Boekblad prees ze tweeënhalf jaar geleden de commerciële houding van Dop en Overamstel uitgevers / Dutch Media. 'Vooral hun slogan “we love books, and we love selling them” past bij mij. Je merkt dat iedereen van de uitgeverij heel commercieel is. Het wordt niet alleen aan de afdeling marketing en pr overgelaten. En ze bedenken daarbij leuke manieren om op te vallen.’

De schrijfster won de afgelopen drie jaar de Prijs van de Nederlandse Kinderjury. In 2012 en 2013 in de categorie 10 tot en met 12 jaar voor respectievelijk Hoe word ik een koppelaar? en Voor wie doe jij een moord?. In 2014 won ze in de categorie 6 tot en met 9 jaar met Elvis Watt miljonair.

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 8 jan)

Zie ook:
- Manon Sikkel over het veranderende uitgeeflandschap

Het Boekenweekgeschenk dat Dimitri Verhulsts oeuvre samenvat (Knack)

Iets meer dan 40.000 exemplaren delen Vlaamse boekhandels in maart uit van Dimitri Verhulsts Boekenweekgeschenk. Waarschijnlijk te weinig voor de vintage Verhulst-in-een-notendop.

Al zeker dertig jaar kent Nederland de traditie van het literaire Boekenweekgeschenk. Remco Campert (1985), Hugo Claus (1989), Arnon Grunberg (1998), Harry Mulisch (2000), Thomas Rosenboom (2004) Tom Lanoye (2012) en Tommy Wieringa (2014) – iedere schrijver uit de hoogste divisie schreef hem. Maar nooit zag iemand de vererende opdracht zo openlijk als een kans om zijn of haar werk te tonen aan een gigantisch lezerspubliek als dit jaar Dimitri Verhulst.

 De zomer hou je ook niet tegen heet het geschenk dat hij gisteren in Amsterdam presenteerde aan de pers. Van 7 tot en met 15 maart krijgt iedereen het in zijn boekhandel bij aankoop van 12,50 euro aan boeken. In Nederland: alleen bij de aankoop van Nederlandstalig boeken. In Vlaanderen: bij aankoop van welk boek dan ook. De totale oplage bedraagt 732.000 exemplaren. Iets meer dan 40.000 daarvan – amper vijf procent – wordt in Vlaanderen weggegeven.

'Ik kom uit een andere culturele traditie', zei Verhulst. 'Ik heb nog nooit een Boekenweekgeschenk gelezen. Toen je het de laatste jaren ook bij ons kon krijgen was ik niet woonachtig in Vlaanderen, dus kon ik het ook niet lezen. Pas toen ik begon te beseffen hoe groot het geschenk is, realiseerde ik me ook hoeveel mensen mij voor het eerst te lezen krijgen. Daarom wilde ik in het geschenk mijn backlist trouw zijn, eerlijk tonen wat mijn schrijverschap inhoudt, mijn thema's naar boven halen.'

Dus toen een eerste idee zich niet liet dwingen in het keurslijf van het geschenk – 96 pagina's, niet een meer of minder – bedacht hij het verhaal van de 'jonge zestiger' Pierre Vantoren die de 'vegetatieve imbeciel' Sonny ontvoert om hem bij wijze van cadeau voor diens zestiende verjaardag zijn levensverhaal te vertellen. Dat kon alleen op de top van de Mont Ventoux, de cruciale plek in Pierre's bestaan. En trouwens ook in dat van Sonny's moeder, zo blijkt al gauw.

Een eerste lezing van 'De zomer hou je ook niet tegen' bewijst Verhulst stelling. Vertrouwde motieven uit zijn oeuvre zoals instellingen ontbreken niet (denk bijvoorbeeld De laatkomer). Net zo min als een sombere blik op de menselijke moraal (Godverdomse dagen op een godverdomse bol). Of de grote greep en sentimentele toon waarop hij een klassiek liefdesverhaal vertelt (Mevrouw Verona komt de heuvel af). En dat alles geschreven in zijn fantasierijk en in Nederlandse oren sappig idioom.

Verhulst put daarbij opnieuw uit zijn eigen biografie. Specifieker: uit zijn turbulente liefdesleven, dat de afgelopen jaren breed is uitgemeten in de pers. Wonderlijk genoeg heeft dat geleid tot een verhaal dat verrassend dicht bij TommyWieringa's Boekenweekgeschenk van vorig jaar lijkt. Het is hier niet de plaats om het plot te verklappen. Als ik zeg: leeftijdsverschil, en: kinderwens, onthul ik eigenlijk al te veel. Maar al is het weinig verrassend, Verhulst heeft het knap in elkaar gezet.

Ook heeft Verhulst zich als eerste schrijver van het geschenk rekenschap gegeven van het thema van de Boekenweek: 'Te gek voor woorden'. De geestelijk zwaar gehandicapte Sonny is niet het type schizofreen of borderliner waar je als eerste aan denkt bij 'waanzin in de letteren', maar toch: Pierre noemt hem onomwonden geschift. 'Gekken hebben temets nog de bereidheid te geloven dat boeken geantropomorfiseerd mogen worden', houdt hij hem voor.

Verhulst liet in Amsterdam blijken de tsunami aan interviews en optredens tijdens de Boekenweek gelaten tegemoet te treden. Of onderschat hij nog steeds hoe groot het fenomeen Boekenweekgeschenk in Nederland is? Het aantal verplichtingen had hij niet geteld. 'Ik heb de lijst bekeken. Het zal gigantisch druk worden, maar ik zal me als een surfplank laten meevoeren.' Gaat hij ervoor trainen zoals Lanoye en Wieringa hadden gedaan? 'Ach, met koppen koffie en af en toe een glas wijn.'

Geertrui Schoeters van Boek.be gaf later een impressie van Verhulsts programma. Zomaar een dag: zondag 8 maart. Na een erg vroege wekker in Nijmegen moet hij om 7 uur 's ochtends in de studio van Radio 1 in Antwerpen zijn. Daar krijgt hij drie uur de tijd om op de radio te praten over zijn leven en werk en zijn favoriete muziek te laten horen. Om twaalf uur moet hij in Heerlen zijn, om 16 uur opnieuw in Antwerpen en 's avonds in Breda. Gelukkig wórdt hij gereden.

Zelf is Boek.be tevreden met de aandacht van pers en boekhandel in Vlaanderen. Alle boekhandels doen mee aan de Boekenweek. Oók Standaard Boekhandel die in het verleden zo veel reserves toonde om het geschenk uit te delen. Maar het aantal ingekochte exemplaren – net zo veel als in 2014 van Tommy Wieringa – zou weleens te weinig kunnen zijn, vreest Schoeters. 'Verhulst is momenteel onze meest succesvolle levende auteur. In Cobra boekentop 50 scoorde hij heel goed.'

Wellicht moet de liefhebber bij het begin van de Boekenweek dus snel zijn. Daarmee kan hij bovendien net als vorig jaar een dag gratis reizen met de NMBS – al is het nog niet honderd procent zeker dat die actie doorgaat. En maakt hij kans om Verhulst na afloop van de Boekenweek live te zien tijdens 'Helse tijden / The Pursuit of Happiness' van Behoud de Begeerte, waarvoor de auteur samen met Ilja Leonard Pfeijffer en Tommy Wieringa optreedt in verschillende plaatsen in Vlaanderen.

(Eerder gepubliceerd op Knack.be, 9 jan)

Zie ook:

- 'De laatkomer'

- 'De intocht van Christus in Brussel'

- Interview met Verhulst n.a.v. 'De laatste liefde van mijn moeder'

Lees ik wat iedereen leest? (in 2014)

Van de honderd bestverkochte boeken van het afgelopen jaar heb ik slechts negen gelezen. Minder dan ooit. En dan lijkt het nog meer dan het in werkelijkheid is. Twee kinderboeken van die negen heb ik al lang geleden gelezen (al heb ik Rupsje Nooitgenoeg in 2014 tientallen keren voorgelezen aan mijn jongste – iedere avond wilde hij wéér dezelfde). Van de resterende zeven heb ik de meeste boeken in 2013 of eerder in mijn schriftje kunnen noteren. Eigenlijk heb ik alleen Haruki Murakami en Herman Koch in het afgelopen jaar gelezen. Het zij zo.

6 Geachte Heer M. - Herman Koch

19 Oorlog enterpentijn - Stefan Hertmans

28 Stoner - John Williams

35 Butcher's Crossing - John Williams

49 La Superba - Ilja Leonard Pfeijffer

58 Rupsje Nooitgenoeg - Eric Carle

62 De kleurlozeTsuruku Tazaki en zijn pelgrimsjaren - Haruki Murakami

67 Dit zijn de namen - Tommy Wieringa
74 Pluk van de petteflet - Annie M.G. Schmidt

Zie ook de lijsten van 2011, 2012 en 2013.

En hier mijn persoonlijke voorkeuren van 2014.

Drie schrijftips van Naomi Rebekka Boekwijt (Schrijven)

Bint - F. Bordewijk

'Op de middelbare school las ik romans van de lijst. Ze leken allemaal uitgebreide beschrijvingen te bevatten. Wat personages dromen, wat hun angsten zijn, hoe hun kamer eruit ziet. En toen ik twintig, eenentwintig was, ontdekte ik Bint. Zo kaal en bonkig kun je dus ook schrijven en toch net zo veel zeggen als iemand die voor alles veel pagina's nodig heeft. Bordewijk houdt zijn pen meesterlijk in bedwang. Ik ben hem daarna niet gaan nadoen. Dat is onmogelijk. Maar hij kijkt nog wel als een schoolmeester over mijn schouder mee.'

Het boek Dina - Herbjørg Wassmo

‘In veel Nederlandse romans zijn vrouwen zo vaak in verzet tegen mannen. Hebben ze altijd iets te bewijzen. In Het boek Dina niet. Vrouwen zijn zoals ze zijn en mannen hebben het er maar mee te stellen. Het zijn sterke vrouwen zonder dat het boek feministisch wordt. Dat maakt hen veel krachtiger. Ook is bij Wassmo het landschap heel belangrijk. Je kunt de personages alleen begrijpen als je het landschap begrijpt. Daarvoor zag ik dat als twee verschillende dingen. Maar dat is het niet. Dat heb ik proberen vast te houden in mijn werk. Ook in Hoogvlakte.'

De Metsiers - Hugo Claus

'De Metsiers is verteld vanuit verschillende perspectieven, terwijl het verhaal toch steeds verder gaat. Dat is zo veel rijker dan wat ik daarvoor had gelezen. Zeker bij familiegeschiedenissen zoals deze: als het perspectief bij een personage ligt, is het verhaal eenzijdig. Met meerdere perspectieven kun je dieper in de familie doordringen. Ik vond het zo knap gedaan dat ik het zelf heb geprobeerd. Helaas lukte het niet. Ik heb de roman toch vanuit het ik-personage geschreven. Ja, dat is Hoogvlakte. Maar ooit ga ik nog zo'n boek schrijven.'

Naomi Rebekka Boekwijt (1990) kreeg in 2010 de tweede prijs van de Mare/Selexyz Kerstverhalenwedstrijd en won in 2011 de voorronde van Write Now! in Den Haag met 'Buiten niet'. De Arbeiderspers sloot nog hetzelfde jaar een two book-deal met haar. Het resultaat verscheen vorig jaar: Pels, een bundel met zeven verhalen waarvan 'Buiten niet' de eerste is. Het leverde haar een nominatie voor de Academica Debutantenprijs op. Dit najaar komt Hoogvlakte uit: een roman over een Zwitserse boerengemeenschap waar de verhoudingen op scherp komen te staan door overstromingsgevaar.

(Eerder gepubliceerd in Schrijven Magazine, nov/dec 2014)

Eerdere afleveringen met Christine Otten, Herman Koch, Maartje Wortel, A.H.J. Dautzenberg en Frank Westerman