Interview Arno Snoek (Boekhandel Snoek) over voetbalboeken in Rotterdam (Boekblad)

Wie zegt dat signeersessies geen belangstelling meer trekken? Arno Snoek kreeg deze week talloze camera's en fotografen over de vloer – omdat hij Ajacied Sjaak Swart naar zijn Rotterdamse boekhandel Snoek had gehaald. Dat voetbalevenement leeft in de havenstad meer dan het WK.

Hoe was je week?

'Het werd gezellig door de signeersessie van Sjaak Swart woensdagmiddag. Dat was heel prettig. Verder is er niets schokkends gebeurd. Business as usual, ja. Al is het lastig door de openbrekingen in de stad.'

Waarom?

'Wij zitten op de Meent, vlak naast de Coolsingel. Die is nog voor jaren afgesloten. Er wordt in de buurt ook veel gebouwd. En de binnenstad moet autoluw worden, waardoor er nog maar weinig parkeerplaatsen zijn. Het moet toch ook mogelijk zijn dat mensen even langs rijden om snel iets te halen?'

Wat maakte de signeersessie van Sjaak Swart tot het hoogtepunt?

'De man zelf. Hij is een buitengewoon aimabel mens. Maakt makkelijk contact, is belangstellend. En het bracht behoorlijk wat mensen op de been. En media dus. Ik moet zeggen dat ik verrast was dat het zoveel teweeg bracht.'

Verrast?

'Ja. Kick is een Rotterdamse uitgeverij. Ik vraag hen altijd: wat staat er op jullie programma? Dat bleek een boek over Sjaak Swart te zijn. Dat is zo'n nationale legende dat ik meteen zei: lijkt me leuk als hij komt signeren. Ik dacht geen moment aan de rivaliteit tussen Feyenoord en Ajax.'

De buitenwereld wel.

'Zeker. Een minuut nadat ik, anderhalve week geleden, het persbericht de deur uit had gedaan, belde De Telegraaf al. Later volgde Metro en noem maar op. Het ANP kwam naar de signeersessie, RTV Rijnmond, de televisieafdeling van het AD. Dat heb je met literatuur niet zo snel.'

Vertaalde dat zich in een goede verkoop?

'Het was een uitstekende dag.'

Merkte je onder je klanten iets van die rivaliteit?

'Ach, nee. Niets noemenswaardigs. Klanten vonden het alleen maar leuk. Iemand attendeerde mij er wel op dat sommigen op sociale media een grote bek hadden. Dat heb je altijd. Maar die mensen durven toch niet binnen te komen.'

Verkoopt Snoek – onder andere gespecialiseerd in voetbalboeken – ook andere Ajax-titels?

'We hebben wel meer dan alleen voetbal.'

De helft van de berichten op de Facebookpagina van Snoek in de afgelopen maanden ging over voetbal.

'Dat is toeval, omdat er een paar boeken tegelijk uitkwamen. De biografie van Kuyt, een dikke pil over Van Hanegem, Kraan en de donderstenen van Feyenoord – met anekdotes van Coen Moulijn, Henk Schouten en Cor van de Gijp – het jaarboek van Feyenoord.'

Terug naar mijn vraag: verkopen jullie meer Ajax-titels?

'Niet ieder boek over de eerste de beste Ajacied. Maar als het dat belang overstijgt, zeker wel. Ik heb ook de biografie van Johan Neeskens. En er zijn trouwens genoeg Amsterdammers die voor Feyenoord hebben gespeeld. Denk alleen al aan de grote Johan Cruijff, die op zijn 37e naar Rotterdam kwam en ons voor het eerst in tien jaar kampioen maakte en met Feyenoord de beker veroverde.'

Vond u het een goed idee dat Nieuw Amsterdam de Kuyt-biografie uitbracht onder het label Nieuw Rotterdam?

'Dat ik ludiek. Zoals Jules Deelder heeft bedongen dat in zijn boeken staat: De Bezige Bij, Rotterdam. Verder maakt het mij niet uit.'

Leeft deze weken ook het WK in de winkel?

'Niet echt. Nederland doet niet mee. Feyenoorders zijn altijd meer met de club bezig dan met het Nederlands elftal. En er zijn ook geen WK-titels. Ja, boeken over hoe het Nederlands elftal weer goed kan worden, maar dat haalt het niet bij het jaarboek. Dat wordt gemaakt door een van de supportersverenigingen en doet het altijd goed. Ik denk dat dat mijn best lopende voetbalboek is momenteel.'

Was het dan druk vanwege de aankomende vakantie?

'Er komen nog altijd mensen boeken kopen om mee op vakantie te gaan, al hoor ik ook vaak dingen als: Ik kan niet alles meenemen, ik mag maar zo veel bagage in het vliegtuig meenemen. Zo gaat dat dan. Het is altijd meegenomen dat de CPNB er tegenwoordig meer aandacht aan besteed. Jammer is het alleen dat de zomer in Rotterdam altijd zo rustig is.'

Hoe rustig?

'Het centrum is altijd erg stil. Wat dat betreft ben ik wel jaloers op onze hoofdstad. Er komen natuurlijk wel toeristen naar de stad, maar ik zie ze niet op de Meent banjeren, terwijl dat toch midden in de stad is. Het is helaas een gegeven waar we rekening mee moeten houden.'

Ga je vandaag de WK-finale kijken?

'Weet ik niet. Frankrijk-Kroatië is geen affiche dat me aanspreekt. Misschien met een half oog. Ik blijf er niet voor thuis. En in principe ben ik op de zaak. We zijn zondagmiddag altijd open tot 17 uur. Alleen de aanvangstijd verschilt. De ochtenden zijn in Rotterdam altijd uitgestorven. De klandizie is helemaal verplaats naar de middagen. Ook op zaterdagen, en zeker op zondag. Dus of ik om 12 uur of 13 uur open, maakt niet zo veel uit – de verkoop begint eigenlijk pas om half drie.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 15 jul)

Xander bedankt boekhandels voor succes 'De zeven zussen'-serie (Boekblad)

Xander uitgevers heeft boekhandels vorige week bedankt voor hun inzet om Lucinda Rileys 'De zeven zussen'-serie tot een succes te maken. En dat terwijl de internationale bestseller lang geen Nederlandse uitgever kon vinden.

[ZIE OOK: Interviews uitgever Sander Knol over zijn grote hit uit augustus 2018, en juli 2019]

Zelden zal de tekst op een bedank-taart van uitgevers zo snel zijn verouderd. Xander Uitgevers stuurde vertegenwoordigers Eric Winkel en Remko Polack naar de elf winkels met de hoogste verkoopaantallen omdat de drie titels bij elkaar de grens van 75.000 exemplaren hadden verkocht. 'Maar het gaat zo snel. Iedere dag gaan er 1000 tot 1200 exemplaren bij CB de deur uit. Ik denk dat we deze week al over de 100.000 gaan', vertelt marketing- en pr-medewerker Marieke Hofstede.

De uitgeverij verklaart het succes uit het verslavende element van de serie. Hofstede: 'Lucinda geeft steeds hele kleine aanwijzingen over hoe het verder gaat en wat het echte verhaal is van de adoptie van de zeven zussen. Als je een deel uithebt, wil je daarom meteen weten hoe het verder gaat met de volgende zus. En dan is er natuurlijk de toewijding van de boekhandel, die al voor verschijnen van het eerste deel voor ons doen heel veel leesexemplaren aanvroegen.'

'De zeven zussen'-serie is een typisch voorbeeld van het succes van mond-tot-mondreclame – 'gecombineerd met onze serieuze investering in marketing', voegt Hofstede daaraan toe. Deel 1 (over Maia) verscheen in september, maar kwam pas in week 20 van dit jaar in de Bestseller 60 – en steeg daarna door naar de top 20. Deel 2 (Storm) en deel 3 (Schaduw) haalden al een stuk sneller de bestsellerslijst. Deel 3 zelfs al in de week na verschijnen.

'Wat ook heel bijzonder is voor een serie, is dat we van een volgend deel méér verkopen dan het vorige deel', zegt Hofstede. 'Dat gebeurt anders nooit, maar wij horen dat buitenlandse uitgeverijen hetzelfde meemaken. Waarschijnlijk hebben lezers het eerste deel van de bibliotheek of een buurvrouw geleend, en kunnen daarna niet wachten tot ze een volgende deel kunnen lenen. En kopen hem dan. Wel bereiken we met de midprice van deel 1 nu veel nieuwe lezers.'

Toch hoeft het succes niet te verbazen. De serie, waarvan het eerste deel al in 2014 in het Engels verscheen, is ook in het buitenland een groot succes – met name in Duitsland en Engeland. Het is eerder opmerkelijk dat Riley niet eerder in het Nederlands is verschenen – te meer daar er sinds 1994 al vier titels van haar zijn vertaald: Covergirl (1995, Bzztôh), Terug naar Wharton Park (2011, De Kern), Het meisje op de rotsen (2012, De Kern) en De lavendeltuin (2013, De Kern).

Hofstede: 'Dat komt omdat Lucinda op een gegeven moment is overgestapt van een regulier agentschap naar het zelf verkopen van de internationale rechten. Sander Knol [uitgever van Xander, md] kwam 'De zeven zusters' ook af en toe tegen, dacht: daar moet ik eens naar kijken, maar omdat scouts er nooit over begonnen en agenten het nooit aanboden vergat hij het ook weer. Tot hij het wéér een keer tegenkwam en toen echt is gaan zoeken naar de rechten.'

Knol heeft de uitgeefrechten uiteindelijk kunnen verwerven door domweg contact te leggen via het contactformulier van Rileys website. 'Hij kreeg meteen een mailtje terug waaruit bleek dat Nederland het enige land was waar de rechten nog niet waren verkocht', vervolgt Hofstede. 'Haar man had het in het begin wel aangeboden bij Nederlandse uitgevers en diverse agentschappen, maar niemand had het ooit opgepikt. Dat gebeurt soms. Het aanbod is ook zó groot.'

De late start van Xander met de serie had als voordeel dat de uitgeverij de eerste delen in versneld tempo op de markt kon brengen, zodat het geduld van lezers minimaal wordt beproefd. Deel 4 (Parel) verschijnt al in augustus. 'Daarna lopen we gelijk met het internationale schema. Deel 5 – dit jaar uitgekomen in het Engels – komt begin volgend jaar, deel 6 – dat Lucinda nu schrijft – eind 2019 en het slotdeel begin 2020.'

In de tussentijd zal Xander de fans blijven voeren met vertalingen uit Rileys backlist. Blijkens haar Wikipedia-pagina zijn dat zestien titels, deels verschenen onder de auteursnaam Lucinda Edmonds. Hofstede: 'Wij wilden alleen niet beginnen met een van de boeken die al eens eerder in het Nederlands zijn verschenen. Dit najaar komt daarom als eerste De nachtroos, dat oorspronkelijk uitkwam in 2013.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 17 jul)

Interview Jeroen Overstijns (Standaard Uitgeverij): 'Het bedrijf werkt breed, maar wel helder' (Boekblad)

Een klein half jaar is Standaard Uitgeverij inmiddels zelfstandig. Met een fris optimisme dat de algemeen directeur Jeroen Overstijns eigen is, werkt het Vlaamse bedrijf gestaag een nieuwe strategie uit – om stap voor stap één heldere lijn in de waaier van activiteiten te krijgen.

Lange tijd was Jeroen Overstijns als literair criticus een van de bekendste namen in het Vlaamse boekenwereldje. Een jaar of vijftien besprak hij achtereenvolgens Nederlandstalige en Angelsaksische literatuur, een deel van die periode was hij ook chef van de boekenbijlage van De Standaard. Minder bekend was dat hij boeken besprak in zijn vrije tijd. Het was een bijbaan. Met uitzondering van zijn jaren bij de krant maakte hij carrière in het uitgeven voor juridische en financiële professionals.Alleen wie wist dat Overstijns bij Wolters Kluwer werkte, was niet verbaasd dat hij boven kwam drijven als directeur van Standaard Uitgeverij. In 2016 volgde hij Peter Quaghebeur op in die rol. Na de verzelfstandiging van de Vlaamse divisie van WPG werd hij met vier mede-investeerders – onder wie voormalig WPG-directeur Koen Clement – zelfs eigenaar van de uitgeverij. Dat maakte hem op een andere manier opnieuw een van de bekendste namen in het Vlaamse boekenwereldje.

Droomde u er als criticus van eens een algemene uitgeverij te leiden?

'Nee. Dingen overkomen mij. Als je er hard aan trekt om ergens te komen, merk je dat de realiteit meestal wispelturig is en die je een andere kant op duwt. Ik werkte bij de business-to-businessuitgeverij. WPG vroeg mij daarom om Standaard Uitgeverij Professional te leiden. Nadat die was verkocht aan Larcier en ik mee verhuisde, werd ik gevraagd terug te keren om WPG België te leiden. De discussie die uiteindelijk leidde tot verzelfstandiging, speelde nog niet bij mijn terugkeer maar borrelde wel al binnen de organisatie. Dus ook mede-eigenaar worden is een kwestie van een mogelijkheid die zich voordeed.'

Wat vond u destijds van Standaard Uitgeverij?

'Ik heb honderden boeken besproken. Literaire fictie. In die tijd gaf Standaard Uitgeverij die weinig uit, dus ik heb zelden een uitgave van ons besproken. Als onderdeel van WPG vertegenwoordigde het wel fondsen als De Bezige Bij, waar ik veel van besprak. Een erg indrukwekkend fonds. Ook nu. De laatste jaren heeft het een nieuwe adem gevonden. Ze geven veel boeken uit die ik graag lees. Als kind verslond ik wel de strips van Standaard Uitgeverij. Met je spaargeld de nieuwe Kiekeboekopen! Het is geweldig om nu de helden van mijn jeugd uit te geven.'

U kunt natuurlijk ook moeilijk toegeven dat u de thrillers van Standaard Uitgeverij eigenlijk rommel vond.

'Dat vooroordeel is even gemakkelijk als fout. Niet alles wat buiten de smaak van de literaire goegemeente valt, is meteen rommel. Iets is rommel ongeacht het genre of de complexiteit. Of het nu gaat om thrillers of literatuur, het wordt rommel als het slecht wordt gemaakt en uitgegeven. En dat deed en doet Standaard Uitgeverij niet. Neem tv-kok Jeroen Meus die in ons fonds zit. Heel populair, geen literatuur, maar fantastisch goed gemaakt. Of onze imprint Oogappel. Een fonds dat zich breed richt op baby's en peuters, maar opnieuw: heel goed gemaakt. Toegegeven: mijn persoonlijke leestijd gaat vooral naar literatuur, maar ik lees ook thrillers en veel meer non-fictie dan vroeger. En belangrijker: mijn persoonlijke smaak is gelukkig niet leidend bij ons uitgavebeleid.'

Heeft u in uw huidige rol wel baat bij uw ervaring als criticus?

'Misschien voel ik eerder de kwaliteit en het potentieel van een titel. Ik lees ook anders dan de gemiddelde boekenconsument. Maar dat doet er niet veel toe. Mijn uitgevers, die een uitstekende smaak hebben, beoordelen manuscripten, ik niet. Ik voel me er misschien meer bij betrokken dan de gemiddelde manager. Af en toe kan ik dan mijn mond niet houden over bijvoorbeeld een omslag.'

Hoe staat het boek ervoor in Vlaanderen?

'Niet anders dan in Nederland. Volgens de laatste officiële GfK-cijfers – van eind maart – stabiliseert de verkoop. Zelf ben ik geneigd daar optimistisch over te zijn. Er zijn natuurlijk moeilijkheden en mogelijkheden, maar tot mijn verbazing is men in het boekenvak geneigd vooral te praten over de moeilijkheden. Een onterecht doemdenken. Het boek is in een tijd waarin de mogelijkheden om je vrije tijd te vullen groter zijn dan ooit, nog altijd een krachtig economisch en cultureel iets.'

Doemdenken? Als je een uitgever vraagt hoe het met zijn bedrijf gaat, zegt hij áltijd 'goed'.

'Maar in het vak hoor ik vaak veel negativiteit, terwijl ik er absoluut in geloof dat het boek zijn waarde blijft behouden. Je moet alleen durf en creativiteit tonen om dat te laten zien. Dat gaat niet vanzelf, ook voor ons. Wij hebben nog een hele weg te gaan. Het zou saai zijn als dat niet zo was. Ik heb alleen een afkeer van het cynische.'

Geeft u eens een voorbeeld van durf en creativiteit.

'De stripmarkt stabiliseert. Dan kun je zitten kniezen. Maar ik zie het als een heilige plicht en verantwoordelijkheid om de lezer desnoods op een andere manier te bedienen. Daarom hebben wij geïnvesteerd in een pretpark: Comics Station Antwerp, waar wij voor een derde eigenaar van zijn. En dan blijkt dat mensen er graag naartoe gaan. Het is pas een jaar open. Winstgevend is het dus nog niet, maar het is op de goede weg. Tweede voorbeeld. Er kunnen geen populaire familiestrips als Suske & Wiske of FC De Kampioenen meer gelanceerd worden, hoorde je. Wij hebben toch een reeks gemaakt naar aanleiding van de tv-serie De buurtpolitie. Dat bleek de succesvolste lancering in jaren. Ik ben heel arrogant over mijn collega’s, maar je kan niet anders dan bevestigen dat wij daarin gewoon de beste zijn.'

Toch iets over de moeilijkheden. Wat zijn de prangendste?

'Er is een tijdelijke moeilijkheid en een eeuwige moeilijkheid. De tijdelijke is druk op de fysieke verkooppunten. Een uitgever leeft bij de gratie van een divers en breed aanbod aan retailers. Maar door de stagnatie van de boekenmarkt, de afnemende wens van consumenten om door de winkelstraat te struinen, en de opkomst van een performante speler als Bol.com, die sinds kort ook in Vlaanderen een dominante partij is, loopt dat terug. Ik ben blij met Bol.com, want die zijn heel erg goed in hun vak, maar de hele koek mag er niet kleiner door worden.'

Het bezoek aan de boekenbeurs in Antwerpen loopt ook al jaren gestaag terug.

'De organisatie heeft daarom kort geleden de opdracht gekregen daaraan te werken. Maar vergeet niet: het is nog altijd de derde grootste beurs in België en zelfs de tweede grootste in Vlaanderen. En dat voor een product dat nu ook weer niet zó veel economische betekenis heeft. De boekenbeurs blijft een gigantisch evenement waar men in Nederland jaloers op is. Omdat het zo groot is, kunnen wij bijvoorbeeld bij de komende editie een idee voor onze strips uitvoeren dat anders alleen maar een leuk idee was gebleven. Nee, ik zeg nog niet wat.'

Biedt de kort geleden ingevoerde gereglementeerde boekenprijs in Vlaanderen geen soelaas?

'Dat is geen oplossing. Heel eenvoudig: omdat retailers niet meer aan de knop prijs kunnen draaien, is het boek als product voor veel van hen iets minder interessant geworden. Zeker supermarkten, waar lezers komen die heel prijsbewust zijn, kiezen voor andere producten om mee te stunten. Dat wordt niet gecompenseerd door meer verkoop elders. Dat merken niet alleen wij, maar alle Vlaamse uitgevers.'

De wet is toch ook bedoeld om assortimentsboekhandels te steunen. Dus als supermarkten niet meer met boeken stunten: prima.

'Er kan eventueel een klein effect ten gunste van de boekhandel optreden. Zeker. Maar om dan te zeggen: de gereglementeerde boekenprijs is de redding van de boekhandelaar? Nee. Dat zit hem in heel andere dingen: zijn vakkennis, zijn manier van omgaan met klanten, zijn interne organisatie, de beleving die hij biedt in de winkel. Daar komt bij dat in de moeilijke jaren zonder vaste prijs toch al alleen de veerkrachtige boekverkopers – en uitgeverijen trouwens – zijn overgebleven. Wat mij en bijna alle uitgevers betreft moeten we met de minister in overleg over een andere manier om het vak te steunen.'

Zoals met de nu gestarte imagocampagne: vier acties met boekencheques om de consument naar de boekhandel te lokken, waar de overheid 300.000 euro in steekt?

'Dat is natuurlijk ook niet dé zaligmakende oplossing. Die illusie moeten we niet hebben. Maar ik ben er wel erg blij mee, omdat 1) de overheid hiermee wel aangeeft de noden van het boekenvak te begrijpen, en 2) bereid is met ons samen te werken in het opzetten van een gezamenlijke marketingcampagne. Dat is ook erg hoopgevend voor de toekomst.'

Wat moet de boekenmarkt dan wel een boost geven?

'Een beter aanbod. Als iets de markt een impuls kan geven, dan is het betere boeken. Daarom moeten we allemaal werken aan de kwaliteit van onze boeken, nieuwe auteurs blijven vinden, een nieuwe aanpak blijven zoeken om boeken in de markt te zetten. En als je dan een hype hebt van het niveau Harry Potter, Stieg Larsson of Vijftig tinten grijs helpt dat de hele markt naar boven, omdat mensen die niet of weinig lezen dan plots het plezier daarvan ervaren en naar de boekhandel gaan en soms ook iets anders kopen.'

En wat is de eeuwige moeilijkheid die u net noemde?

'Die sluit aan bij wat ik net zei. Het managen van de creativiteit. Het ondersteunen van de auteur bij het in wereld helpen van hun tekeningen en teksten. Twintig jaar geleden kon een uitgeverij nog denken: we drukken het, een kaft erom en klaar. Dat is allang niet meer zo. Dus dat is iedere dag een geweldige uitdaging.'

Want als je het niet goed doet, kiezen auteurs ervoor om het zelf te doen. In Nederland een Paulien Cornelisse, in Vlaanderen een Marnix Peeters en Pieter Aspe. Die laatste zat bij jullie en heeft nu zijn eigen uitgeverij.

'Maar is dat selfpublishing? Het is een geleidende schaal tussen het uitgeven volledig overlaten aan een uitgeverij en alles volledig zelf doen. Vanaf wanneer noemt je het selfpublishing? Er komt een verschrikkelijk complex apparaat bij kijken om een boek op de markt te brengen. Denk alleen al de logistiek en het managen van de voorraad, het afspraken maken met al die verkooppunten, met alle promotiekanalen. Dat willen auteurs niet zelf doen. Waar het om gaat is dat auteurs meer invloed willen hebben op wat met hun boeken gebeurt. Dus als auteurs klagen, moet je met elkaar gaan praten over wat zij willen en hoe we daar het beste aan kunnen beantwoorden. Aspe is daarom niet bij ons weg, we hebben – vertrekkend vanuit het idee dat we elkaar nodig hebben – het alleen anders georganiseerd.'

En hoe managet Standaard Uitgeverij in het algemeen de creativiteit?

'Het is onze missie om helden van hier zichtbaar te maken – en dat als beste te doen. Dat is onze ziel, en onze grootste kwaliteit. In de voorbije jaren wilden we als uitgeverij iets anders zijn, zoals een tv-productiehuis. Maar dat zijn we voorlopig niet. We zijn in eerste plaats een uitgeverij. Daar zijn we naar teruggekeerd. We hebben nu wel een pretpark, maar dat doen we niet zelf. Daar heeft een apart management, met ervaring in die sector.'

Hoe bleek dat de keuze om tv te produceren een verkeerde was?

'Omdat de tv-producties die we maakten niet zo'n succes bleken. Je kunt twisten over de oorzaken ervan, maar een groot succes was het niet. Ondertussen ging veel tijd zitten in deze diversificatie, waardoor de aandacht op de kern verslapte. Niet dat auteurs wegliepen – denk ook aan wat ik net zei – maar intern rees de vraag: wat zijn we nu eigenlijk? Een uitgeverij of een mediabedrijf? En voor de overstap waren we nog niet klaar. Ik snap dat de poging gewaagd is, maar we moeten ook durven zeggen dat we onszelf wat ontkend hebben op die manier, en dat we eerst en vooral goed zijn in boeken, strips en creativiteit. Ook medewerkers hebben helderheid nodig om optimaal te presteren.'

Die duidelijkheid is er nu? Standaard Uitgeverij heeft anders zo'n breed en divers fonds dat je je soms afvraagt: wat is precies het profiel.

'Het bedrijf werkt inderdaad breed, maar wel helder. Wat wij maken zijn in de eerste plaats complexloze, maar ontzettend goed gemaakte uitgaven voor een brede waaier aan doelgroepen: volwassenen en kinderen, boekenlezers en striplezers. Die breedheid is best een uitdaging. De spreidstand dreigt soms te groot te worden. Maar vroeger was het nog breder, toen we nog een b2b-uitgeverij – die ik weliswaar met veel plezier leidde maar feitelijk weinig te maken had met de rest van de business.'

Zit die breedte ook in: voor grote en kleine doelgroepen?

'Echte upmarket titels doen we niet. We hebben geen ambitie om een uitgeverij Polis te zijn. Of om een kunstboekenuitgeverij te starten. Wat we doen is gericht op een breed publiek. Een mooi voorbeeld is het rechtenmanagement voor René Magritte, dat wij ook beheren vanuit onze ambitie om creativiteit in de wereld te zetten. Wij hebben daarom een virtual reality-ervaring gemaakt waar vorig jaar in Knokke zo'n 50.000 mensen een kaartje voor kochten. Dat was ook niet voor de vernissage-elite bedoeld, wat natuurlijk best had gekund.'

Hoe gaan jullie om met de uitdaging om er één lijn in te krijgen?

'Daar kijken we nu rustig naar. Wat we wel al hebben gedaan, is minder titels uitgeven. Na dat jarenlang te hebben getoeterd geven we dit jaar bijna een derde minder uit, om meer aandacht aan ieder project te kunnen geven. De consequentie is dat we vaker nee zeggen auteurs. Dat is niet makkelijk, maar noodzakelijk om je profiel helder te krijgen. Ook willen we onze kwaliteitseisen in sommige gevallen hoger leggen. Dat kon voor sommige titels echt beter, vonden we.'

Helpt het bij die operatie dat Standaard Uitgeverij nu zelfstandig is?

'We kunnen sneller schakelen. Domweg omdat er een niveau minder is. Er is een raad van bestuur met vijf aandeelhouders voor in de plaats gekomen, maar wij zitten heel sterk op één lijn. De discussie over onze missie was bijvoorbeeld binnen een paar minuten beslecht. Het zijn, anders dan Nederlanders, ook mensen die fenomenen als Aspe en De buurtpolitie snappen. Dat geeft natuurlijk geen garantie op succes, het geeft wel rust.'

Heeft het ook nadelen dat jullie los zijn van WPG?

'Om heel eerlijk te zijn: het maakt geen gigantisch verschil. We opereerden al vrij zelfstandig. Eerder werd de culturele kloof steeds groter, en dat voelden we. Zeker sinds de opkomst van commerciële televisie in Vlaanderen, waren beide delen van het taalgebied cultureel meer uit elkaar gegroeid, én groeide er tegelijk een grote Vlaamse creativiteit en zelfbewustzijn, waar deze uitgeverij ook van profiteerde. Wij konden onder de koepel-WPG de import doen van de Nederlandse fondsen. Er was ook IT-ondersteuning, maar dat was alles. En die import doen we nog steeds, nota bene met precies dezelfde mensen. Misschien doen we het zelfs beter dan voorheen, omdat we hier zo dol zijn op de uitgaven van De Bezige Bij en A.W. Bruna. Dan blijf je daar met hart en ziel op focussen.'

In die jaren waarin jullie en WPG uit elkaar groeiden, deden Vlaamse uitgeverijen anders steeds verwoeder pogingen om de Nederlandse markt te veroveren. Was het daarbij niet nuttig onderdeel te zijn van een Nederlands concern?

'Niet echt. Dat wil zeggen: voor uitgaven voor volwassen. Voor onze kinderboeken, zoals het Oogappel-fonds, en strips als Suske & Wiske heeft WPG ons een veel breder verspreidingsgebied gegeven. Dat heeft ons zeker geholpen. Los daarvan bleven we op onze honger zitten. Nu doet New Book Collective de verspreiding van onze volwassen titels in Nederland, gewoon omdat we met hen een klik hadden, maar blijft WPG het doen voor de kindertitels.'

(Eerder gepubliceerd in Boekblad Magazine 6, 2018)

Zie ook:

- interview Overstijns direct na de mbo

Interview: Kitty Bakker over het 15-jarig jubileum van B for Books (Boekblad)

Uitgeverij B for Books, bekend van de Literaire Juweeltjes, vierde deze week het vijftienjarig bestaan. De periode na de crisis is minder goed dan de periode ervoor – maar door de focus op acquisitie weet de specialist in het buitenboekhandelskanaal zich uitstekend te handhaven, vertelt oprichtster Kitty Bakker.

Hoe was je week?

'Het was een feestweek natuurlijk! We zijn woensdag met het hele team – vier mensen in vaste dienst, met een viertal freelancers met wie heel vaak samenwerken – uit eten gegaan. 's Middags zaten we al op het terras. Maar het feestelijke gevoel begon al eerder. Aan het begin van de week realiseerde ik me al: deze week bestaan we vijftien jaar... Bijzonder. Stoer. En we werden door relaties overladen met bloemen en chocolade.'

Was het los van het feest een typische werkweek?

'Ik denk het wel. Je begint 's ochtends met het idee: ik ga dit en dat doen. En dan loopt het altijd anders af. Het is nooit een sleur. Deze week kwam ik bijvoorbeeld in contact met een archivaris. Wij brengen in het najaar in samenwerking met de Nederlandse Golf Federatie (NGF) de reeks 'Een boekje bij de Tee' en dat blijkt zo iemand alles te weten van waar wij mee bezig zijn: de historie van golfbanen.'

Wat is dat voor reeks?

'Het zijn kleine boeken met het formaat en omvang van onze Literaire Juweeltjes, waarvan dit jaar het 150e deel uitkwam. Ieder deel behandelt een golfbaan: de geschiedenis, de holes, maar ook de dieren die je er kunt zien. Ze zullen in de boekhandel te koop zijn, maar bedrijven kunnen ook een box van vijf of tien delen als relatiegeschenk geven, samen met bijvoorbeeld een lunch op een van die banen of een green fee ervoor – zeg maar het entreegeld.'

Hoe gaat het met B for Books?

'Goed. Al moet ik zeggen: zoals bij iedereen ging het voor de crisis beter. We moeten nu harder werken voor hetzelfde resultaat. Als we vroeger een idee voor een boek hadden, belden we een bedrijf en hadden we bijvoorbeeld de product manager van Venz in een uurtje te pakken. Nu worden die mensen enorm afgeschermd door telefonistes. Stuur maar een mail, zeggen ze. Het kost vier, vijf keer zo veel tijd om hem alsnog te pakken te krijgen, soms pas door me te laten introduceren door iemand in mijn netwerk.'

Bij het 10-jarig jubileum zei je dat de afzet was gegroeid naar 600.000 exemplaren per jaar. Dat is dus lager?

'Ik heb het exacte getal niet paraat, maar het is inderdaad eerder gedaald dan gestegen. We verkopen ook minder Literaire Juweeltjes. Zaten we vroeger al gauw op een oplage van 20.000 tot 25.000 stuks per deel, nu is dat minimaal 10.000. Dat komt ook omdat series die zo lang lopen, het altijd minder gaan doen.'

Bedrijven nemen minder vaak boeken af?

'Nee, dat niet. Ik merk dat als je je concentreert op acquisitie en je niet afleiden door de berg mails, je uiteindelijk hetzelfde bereikt. Wel focussen we meer op grotere projecten. We doen minder kleine dingen tussendoor. Dan moet je denken aan oplages van 10.000 exemplaren in een keer. Of zo'n serie als met de NGF die de potentie heeft een aantal jaar door te lopen.'

Is de concurrentie toegenomen?

'Vroeger deed inderdaad bijna geen enkele uitgeverij iets buiten de boekhandel. Unieboek deed het altijd goed, maar ik weet nog dat ik bijvoorbeeld aan De Bezige Bij vroeg of ik een special met Youp van 't Hek voor Free Record Shop kon maken. Geen sprake van! Dat hautaine is nu praktisch helemaal verdwenen. Veel uitgeverijen doen het tegenwoordig ook zelf. Maar zij werken vaak met bestaande producten. Wij verzinnen onze eigen producten voor bedrijven – en dat doen er niet veel op die manier.'

Reguliere uitgeverijen zijn dat niet gaan doen? Ze hebben nu allemaal een manager new business?

'Nauwelijks. Waarom zou je ook als je een product op de plank hebt liggen? Dat is een essentieel verschil. Uitgeverijen zijn productgericht: zij zoeken markten voor hun producten. Die verkopen ze aan Etos, Blokker, Jumbo en andere grote retailers, dat is relatief eenvoudig. Wij zijn marktgericht: wij maken pas een product als we het idee al hebben verkocht. Dat betekent veel ideeën bedenken en die proactief aanbieden bij bedrijven die er lang niet altijd aan hadden gedacht dat ze iets met boeken kunnen doen. Daar gaat dan ook tachtig procent van onze tijd in zitten. Uitgeverijen hebben die tijd niet.'

Hebben jullie je de afgelopen jaren ook meer geconcentreerd op deze b2b-markt?

'Zeker. Ook omdat het steeds moeilijker is succes te hebben in de boekhandel en de ‘reguliere retailkanalen’. De markt voor het A-boek is gekrompen. Er zijn boekhandels verdwenen. Ik denk dat wij nog maar tien procent van de omzet via de boekhandel doen, al hebben we zeker af en toe nog succes.'

Zoals?

'Dit jaar met Het dossier van Anya Niewierra bijvoorbeeld. Zij kwam bij ons met een literaire thriller. Omdat het mij niet lukte die elders voor haar onder te brengen, brachten wij in 2013 Vrij uitzicht zelf. Ik vond het te goed om het niet te doen. En nu dus haar tweede boek, waarvan er 6.000 exemplaren weg zijn. Helaas stapt zij nu over naar Luitingh-Sijthoff. Ik had het graag af willen maken. Voor mij is het geen vraag of, maar wanneer ze doorbreekt. Dat maak ik niet meer mee als haar uitgever.'

En wat ga je vandaag doen?

'We gaan een nieuwe pup uitzoeken. Onze hond was in de oudjaarsnacht overleden. Zij was ook onze kantoorhond. Zij was hier altijd. Zonder haar is het al het hele jaar gek stil. En nu is het zover dat we de nieuwe gaan uitzoeken. Als zij is opgevoed en zich gedraagt, komt zij uiteraard ook mee naar kantoor.'

Heb je ook tijd om te lezen?

'Daar maak ik altijd tijd voor. Ik ben nu bezig in Gespleten van Karin Slaughter. Ongelooflijk goed. Er zijn Slaughters geweest waarvan dacht ik: mwah. Maar deze is ongekend. Nu maar hopen dat hij niet als een nachtkaars uitgaat en ik mijn mening moet herzien.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 8 jul)

Boekverfilmingen krijgen meer bezoekers en waardering (Boekblad)

Boekverfilmingen doen het beter dan films met een origineel script. Ze trekken meer bezoekers en krijgen meer waardering van critici. Hetzelfde geldt voor tv-series en theatervoorstellingen.

Dat blijkt uit onderzoek van het consultancybedrijf Frontier Economics in opdracht van de Publishers Association (PA). De Britse branchevereniging wil hiermee aantonen dat uitgeverijen van veel groter belang voor de creatieve industrie zijn dan men zou denken op basis van een strikte segmentering naar kunstvorm – in het verlengde daarvan: dat het auteursrecht blijvende bescherming verdient. 

In de jaren 2007-2016 waren 52% van de twintig best bezochte films die zijn geproduceerd in Groot-Brittannië gebaseerd op een (strip)boek. Deze films brachten in eigen land 44% meer inkomsten op dan films met een origineel scripts. Gekeken naar de opbrengst wereldwijd is dat percentage zelfs nog hoger: 53%. Boekverfilmingen kregen bovendien gemiddeld een halve ster meer van critici (op een schaal van maximaal vijf sterren).

In tv-drama's is het aandeel boekverfilmingen nog hoger: 40% tegen 26% gebaseerd op een origineel script (de rest zijn waargebeurde verhalen of bewerkingen van andere films of tv-series). Uit de top 100 best bekeken series in de periode 2013-2017 trok tv-drama gebaseerd op een boek in Groot-Brittannië 58% meer kijkers dan origineel tv-drama. Deze tv-bewerkingen van boeken worden bovendien vaker herhaald. 

In het theater verkochten bewerkingen van boeken in 2016 drie keer zo veel kaartjes dan oorspronkelijke toneelstukken. Deze toneelstukken zijn doorgaans ook langer te bezoeken. De vier langstlopende producties in het Londense West End zijn allen gebaseerd op literaire bronnen.

'Verhalen vertellen is de kern van de creatieve industrie en vaak beginnen de beste verhalen als boek', reageerde directeur Stephan Lotinga van de PA dan ook op het onderzoek. 'Dit onderzoek toont de enorm positieve commerciële impact aan die Britse uitgeverijen hebben op film, televisie en theater, omdat de ideeën van onze ongelooflijke auteurs de bron zijn van zoveel succesvolle producties.'

Maar het omgekeerde is ook waar, erkent het rapport: bewerkingen van het boek voor de bioscoop, tv-scherm of podium hebben op hun beurt een positieve impact op de verkoop, hoewel dit onderzoek – dat immers een andere focus heeft – daar alleen anekdotisch bewijs voor levert. Zo werd 23% van de totale verkoop van My Cousing Rachel van Daphne Du Mourier sinds 1992 behaald in 2017, toen een verfilming in de bioscoop was.

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 10 jul)

Boekhandel Blokker introduceert Whatsapp-bestelservice (Boekblad)

Wie een boek bij boekhandel Blokker in Heemstede wil bestellen, kan dat nu ook doen via Whatsapp. Het is bedoeld als nieuwe mogelijkheid om het de klant zo makkelijk mogelijk te maken om lokaal te kopen.

Een vraag van een klant bracht eigenaar Arno Koek op het idee. Als hij in de krant of op tv op een boek stuitte dat hij wilde hebben, wilde hij niet naar een webwinkel surfen. Te veel gedoe. Hij wilde er een foto van kunnen maken en dat naar zijn eigen boekverkoper sturen. Na een test met deze klant, aan wie Koek zijn privénummer gaf, rolde hij de dienst twee weken geleden breed uit. 

'Deze klant had mijn nummer ook aan collega's gegeven. Daar kwamen toch een paar bestellingen uit', vertelt Koek. 'Om het meer mensen aan te kunnen bieden, heb ik het daarop op LinkedIn gezet. Maar mensen bleken mij ook te gaan bellen. Werk en privé begon te veel door elkaar te lopen. Toen besloot ik er een aparte telefoon voor te kopen met een eenvoudige abonnement, zodat de service een eigen nummer heeft.'

Sindsdien zet Koek alles op alles om de Whatsapp-bestelservice aan zo veel mogelijk mensen bekend te maken. Hij heeft een flyer laten maken, meldt het op zijn site en sociale media en heeft er mee geadverteerd in de lokale krant. Een Facebook-advertentie volgt nog. Koek heeft zelfs een stempel laten maken dat hij en zijn medewerkers bij iedere verkoop op de papieren zak drukken. 

Na twee weken heeft dat geleid tot vijftien bestellingen. 'Niet voldoende natuurlijk', zegt Koek. 'Maar je moet zoiets een half jaar of een jaar de tijd geven. Het gaat er bovendien om dat je de mensen bereikt die níet in de winkel komen. Daarom is het ook goed in de etalage te lezen, zodat mensen die 's avonds langs komen niet denken: bestel ik bij een concurrent op internet. Maar: ik stuur gelijk een appje.'

Boekhandel Blokker verwerkt de bestellingen tijdens openingstijden. Klanten krijgen via het zakelijke Whatsapp-account gelijk een bevestiging van hun bestelling, maar moeten mogelijk dus wel tot de volgende dag wachten voor deze wordt uitgevoerd. 'Het gaat klanten eerder om gemak dan snelheid. Maar als het een succes blijkt, gaan we bijvoorbeeld de telefoon bij toerbeurt mee naar huis nemen.'

Blokker maakt deel uit van een clubje Libris-boekhandels die sinds ongeveer anderhalf jaar gezamenlijk kijkt hoe ze de omzet online kunnen verhogen. De Whatsapp-bestelservice past zo in een strategie om klanten te wijzen op de mogelijkheid om op Boekhandelblokker.nl te bestellen. Her en der hangen in de winkel uitingen om klanten erop te attenderen dat zij een boek dat niet op voorraad is, thuisbezorgd kunnen krijgen.

Deze inspanningen hebben echter nog te weinig effect, merkt Koek op. 'Als groep is de omzetstijging zeker tien procent. Maar niet bij iedereen. Het zijn vooral grotere, wat anoniemere winkels dan het kleine Blokker met zijn trouwe en meer lokale publiek, ervan profiteren. Ook omdat mensen vaak verder weg wonen. Bij ons is het makkelijker om even langs te komen.'

Wel vindt zijn Whatsapp-idee al navolging bij een ander lid uit deze kopgroep. Voorhoeve uit Hilversum vroeg of ze het mochten kopiëren, net als RDC-winkel Het Witte Huys in Rhoon. 'Ja, natuurlijk', had Koek gereageerd. 'Het gaat erom dat mensen bewust zijn van het belang van de lokale boekhandel. Wij zijn geen concurrenten van elkaar. Daarom is het ook goed als mensen hierdoor vaker denken: we lopen bij Blokker langs.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 6 jul)

Interview: Martijn Haasbeek over de lange juridische strijd met de verzekeraar van zijn boekhandel (Boekblad)

Vier jaar na een grote brand in hun winkel kwam er voor Martijn en Annelize Haasbeek deze week een einde aan de juridische strijd met verzekeraar Reaal. Eindelijk kunnen de eigenaren van Libris Blz-winkel Haasbeek Herenhof in Alphen aan den Rijn de periode van aanhoudende stress achter zich laten.

Hoe was je week?

'Een achtbaan van emoties. We zouden woensdag de uitspraak van het hoger beroep te horen krijgen. Naarmate die dag naderde werd de knoop in mijn maag steeds strakker. Annelize lag zondagnacht al wakker. Gelukkig kregen we de uitslag een dag eerder te horen. Dat heeft me een heel nare nacht bespaard. Ik heb integendeel heel goed geslapen.'

Je was bij Libris Blz in Hoevelaken toen je advocaat belde met het goede nieuws.

'Voor de tweede dag op rij zelfs. Maandag had ik bestuursvergadering. Dinsdag was ik er om over internet te praten. Je kunt je voorstellen hoe dat gaat: advocaat belt, even de gang op, en toen kwam ik huilend en juichend tegelijk weer binnen. Dat was gelijk feliciteren, zoenen, champagne opentrekken. Het hele bedrijf kwam naar me toe. Daarna zeiden zij gelijk: ga jij maar naar huis, jij hoort nu bij je mensen te zijn.'

Hebben je collega-boekverkopers en Libris Blz je altijd gesteund?

'Zeker. Iedereen leefde mee: klanten, medewerkers, maar ook collega's. Je staat er niet alleen voor. Daar hebben we veel steun aan gehad.'

En praktisch?

'Inhoudelijk natuurlijk niet veel. Wel met de dingen eromheen. Toen de brand net had gewoed, bood Ad Peek van Van der Velde meteen de kasten aan die hij over had. En Caroline Damwijk had de "geluksprofessor" Patrick van Hees gevraagd ons een consult te geven om ons op zoek te laten gaan nar de dingen die je helpen om er doorheen te komen. "Jullie moeten opnieuw het geluk zien te vinden", zei ze. Wat dat betreft hebben we een uniek vak. Er worden zó veel met elkaar gedeeld. Ook tips.'

Was dat consult ook vlak na de brand?

'Juist niet. Ergens in het laatste jaar.'

Maakte de juridische strijd de stress steeds zwaarder?

'Ja. De eerste maanden ben je bezig met concrete zaken: noodlocatie vinden, voorraad regelen, geld vinden, op manieren zinnen om je klanten te behouden. Je bent zo hard aan de slag, je hebt geen tijd voor emoties. En je wordt geholpen met je problemen. Via crowdfunding kregen we weer geld. Dankzij de rechter werd – in januari 2016 – Reaal gedwongen de schade te vergoeden. Maar dan komt het hoger beroep. Dat is echt de naarste tijd.'

Waarom?

'Het gevoel van onrechtvaardigheid. Dat zij de strijd aangaan omdat ze het niet eens zijn met de rechter – en zelfs nu nog cassatie bij de Hoge Raad overwegen, zeiden ze tegen Omroep West – voelt zo ontzettend als pesterij. En zo'n procedure duurt zo lang. Je denkt echt: wanneer houdt het nou op?'

Heb je ooit gedacht: ik geef de winkel eraan?

'Normaal ben je aan het werk voor jezelf en voor je klanten. Maar wij hebben al die jaren gewerkt met in ons achterhoofd dat het achteraf allemaal voor niets kon zijn geweest. Het kon ons allemaal worden afgepakt. Naarmate de datum van de uitspraak dichterbij kwam en ik voor me zag hoe ik dat, na een negatieve uitspraak, aan mijn personeel moest vertellen, heb ik – zeg, de laatste twee, drie maanden – weleens gedacht: ik weet niet of ik dit volhoud. Ik ben zó blij dat dat nu voorbij is.'

Heeft de stress gedurende zo veel jaar ook blijvende schade opgeleverd?

'Ik ben stevig aangekomen. Blijkbaar ga ik eten van de stress. Maar gelukkig zijn er ook positieve gevolgen. Mijn relatie met Annelize heeft zich echt verdiept. Als je samen zo aan het knokken bent, brengt je dat heel dicht bij elkaar. Ook de relatie met het personeel: als je samen zoiets doorstaat, geeft dat enorme kracht.'

Wat is het effect op de relatie met de klanten geweest?

'Die is ook enorm geïntensiveerd. Toen we kozen voor crowdfunding hadden we binnen twee weken 100.000 euro opgehaald. Bij klanten en collega-ondernemers. Dan zie je hoe het je gegund wordt. En nu weer: ik heb zeker dertig bossen bloemen gekregen. Echt ongelooflijk.'

Vertaalt zich dat in omzetplussen?

'Het eerste half jaar tot een jaar wel. Daarna is dat effect afgenomen.'

Want onlangs las ik in een lokale krant dat je klanten opriep om atlassen en dergelijke niet automatisch tegelijk met het schoolboekenpakket bij Van Dijk of Iddink te bestellen, maar lokaal te kopen.

'Ja. We moeten mensen bewust maken van het belang van lokale winkels. Als wij een inkomen hebben, kunnen we daarmee de lokale gemeenschap helpen. Niet als mensen klakkeloos alles op internet bestellen. Wij hebben geen grote marketingmachine tot onze beschikking en zijn de strijd op internet ook te laat aangegaan, dus moeten we deze boodschap blijven herhalen tot je die gewoonte van bestellen op internet een beetje kunt veranderen. Daarom was het ook fijn dat deze oproep op internet, die ik weer van een collega had overgenomen, de lokale krant haalde. Begin van de week in Hoevelaken hadden we het trouwens ook over dit soort zaken.'

Terug naar je week. Hoe ging het na dinsdag verder?

'Ik ben zo veel mogelijk in de winkel geweest, om daar zo veel mogelijk klanten die ons kwamen feliciteren, een handje te geven. Normaal doe ik natuurlijk veel achter de schermen, maar nu wilde ik iedereen welkom heten. Met macarons en een ballonnenboog bij de ingang hebben we er echt een feestje van gemaakt. Dat was hartstikke leuk, maar ik kan je vertellen: ook hartstikke vermoeiend. Je bent niet alleen voortdurend aan het praten, je blijft zo bezig met al die dingen die zijn gebeurd. Vrijdag heb ik daarom vrij genomen.'

Welke reactie sprong eruit?

'Een aantal klanten zeiden: "Ik ben zó blij dat ik niet zonder de Haasbeek hoef". Zij waren zich bewust van het risico dat hun boekhandeltje kon verdwijnen en voelden daarom dezelfde opluchting als wij. Erg mooi.'

Is inmiddels de rust neergedaald?

'Zaterdag was ik, hoewel uitgeroosterd, voor mijn plezier even in de winkel. Maar vandaag ga ik eerst de kindernevendienst doen, waar ik leiding aan geef, en dan eindelijk weer eens lezen. Daar had ik deze week de tijd én de concentratie niet voor – ook door alle champagne. Ik ben bezig in De meester van Guillermo del Toro. Al wat ouder en helemaal niet mijn genre: horror, maar op een of andere manier pakte dit me wel. Af en toe lees ik graag iets heel anders.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 1 jul)

Linda van Rijn komt met extra zomerthriller: 'Zomernacht' (Boekblad)

Bij uitgeverij Marmer verschijnt op vrijdag 6 juli een tweede zomerthriller van Linda van Rijn. Zomernacht was aangekondigd als het debuut van Eva van Kampen, maar blijkt te zijn geschreven door de bestsellerauteur.

Het is niet de eerste keer dat Van Rijn bovenop haar jaarlijks zomerthriller en winterthriller een derde boek maakt. Eerder maakte ze de 'minithrillers' Vakantievrienden (2012) en Voetbalvrouwen (2014). Mede door de klacht van boekhandels vorig jaar dat er zo weinig sellers in de zomer verschijnen, legt uitgever Marc van Gisbergen uit, wilde ze dit keer echter proberen een volwaardige thriller te maken. 

Door het gebruik van een pseudoniem konden Marmer en Van Rijn de boekhandel en de fanbase van de auteur verrassen. Maar ook hielden ze zo een slag om de arm voor het geval het de schrijfster niet zou lukken het boek tijdig te voltooien. Van Gisbergen: 'We hebben Eva van Kampen gepositioneerd als het zusje van Linda van Rijn. Met een tekst als: niet iedereen kan schrijven als Linda van Rijn, maar dit debuut is minstens van hetzelfde niveau.'

Marmer slaagde er met deze pitch zo'n 2.500 exemplaren aan de boekhandel te verkopen – 'vooral bij partijen die normaal veel Linda van Rijn verkopen'. Boven verwachting, vindt Van Gisbergen dat. 'Maar sinds we het maandag bekend hebben gemaakt is de inkoop bijna verdrievoudigd. We gaan een eerste druk van 10.000 exemplaren maken. Die is nu bijna weg.'

Sinds haar debuut in 2011 gaat de verkoop van Van Rijn 'gestaag verder omhoog', zegt Van Gisbergen. 'We doen eigenlijk niets extra's. We proberen lezers te winnen via actieve communicatie met de groeiende fanbase op Facebook, via social media campagnes en via de boekhandel – door ruim leesexemplaren beschikbaar te stellen, op verzoek posters te leveren en promotiedeals te sluiten zoals met AKO, waardoor er een prima verkoop is op de luchthavens, waaronder vooral Schiphol. En dat werkt. Vergeleken met drie jaar geleden zit de groei in de dubbele cijfers.'

Ook Van Rijns reguliere zomerthriller Casa Ibiza staat al zes weken onafgebroken in de bovenste helft van de Bestseller 60. De hoogste notering was 12 (in week 22) – een verbetering van haar record uit 2014, toen Villa Toscane op 13 stond. In totaal hebben nu vijftien titels van haar hand de Bestseller 60 gehaald.

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 29 jun)

Dominicanen (Maastricht) bouwt nieuwe muziekvloer in monumentale ex-kerk (Boekblad)

Boekhandel Dominicanen in Maastricht opent volgende week een muziekvloer: een 80 m2 grote verdieping op 3,30 meter hoogte in de linkerzijbeuk, toegankelijk via 'luie trap' en lift.

De uitbreiding volgt uit de wens om de muziekafdeling een betere plek te geven. 'Sinds wij de Heerlense speciaalzaak Smeets Klassiek in 2015 hadden overgenomen, stonden die op de eerste verdieping van de boekenflat een beetje verstopt', vertelt directeur Ton Harmes. 'Het is met een collectie van 12.000 titels een belangrijk onderdeel van de winkel, maar wij kregen bijna niet gecommuniceerd dat klanten ervoor naar boven moesten. Een enorm bord bij de ingang met de tekst: "voor cd's, ga naar boven" kan hier niet. Dus moesten we ze naar elders verhuizen.'

Harmes ziet de muziekvloer niet als een investering in een product dat door streaming muziek luisteren binnenkort obsoleet kan zijn. 'Ik wil streaming niet bagatelliseren. Maar het is niet te zeggen hoe de situatie over vijf jaar is. Op dít moment merken wij dat nog altijd veel mensen het een interessant product vinden. En zei men niet ook dat de LP zou verdwijnen? Door de revival van de LP gaan wij er méér neerzetten op de nieuwe vloer. Daar komt bij dat wij de enige in Zuid-Limburg zijn met zo'n grote afdeling. En eigenlijk in een veel bredere regio: ook in Aken en Luik zit niets vergelijkbaars.'

De vloer is zo gebouwd dat de beleving van het monumentale pand niet verloren gaat. De acht dunne pilaren waarop de vloer rust, zijn geverfd in hetzelfde grijs als de pilaren van de oude kerk. De vloer is slechts 22 centimeter dicht en heeft een doorzichtige balustrade. Harmes: 'Hij is heel bescheiden, je ziet hem bijna niet. Op de plek waar je de winkel binnenkomt is hij zelfs helemaal onzichtbaar. Tegelijk kun je de gewelven vanaf de nieuwe vloer nog beter zien, en hebben we een kraaiennest gebouwd van waaruit je nog mooiere foto's van de kerk kunt maken.'

De vrijgekomen ruimte op de eerste verdieping van de boekenflat is inmiddels gevuld met Engelstalige literatuur. Daarmee krijgt ook deze categorie een betere plek – wat belangrijk is, omdat Engelse fictie zoals overal groeit bij Dominicanen. De cd's stonden (samen met enkele non-fictiegenres) sinds maart in een pop-upstore in het nabijgelegen winkelcentrum Entre Deux. 'Die heeft het goed gedaan. We hadden hem al sinds december, toen we daar onze kerstkaarten, agenda's en kalenders verkochten. En hoe langer je een pop-upstore hebt, hoe beter hij gaat draaien.'

Aanstaande vrijdag komen de eerste boeken terug, na het weekend wordt de muziekvloer ingericht. 'Dat is precies op tijd voordat André Rieu op 6 juli aan zijn concerten op het Vrijthof begint', vertelt Harmes. 'Dat zijn in totaal twaalf concerten waar per keer zo'n 10.000 mensen op af komen. Heel veel daarvan komen uit het buitenland, brengen enige tijd in Maastricht door en lopen dan ook onze winkel in. En in Oost-Europa streamen ze nog niet! Dat is dus altijd een heel belangrijk evenement voor onze muziekafdeling, waar we al jaren met veel succes op inspelen.'

(Eerder gepubliceerd op Boekblad.nl, 27 jun)